12.7.15

Διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών στο εξωτερικό

Στοιχεία για τη διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών διεθνώς έδωσε ο υπουργός Παιδείας Αριστείδης Μπαλτάς με έγγραφό που διαβίβασε στη Βουλή μετά από σχετική ερώτηση του Βουλευτή Δημήτριου Καμμένου.


Γερμανία
Στα 16 Ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας τα Αρχαία Ελληνικά διδάσκονται, ως υποχρεωτικό μάθημα σε 208 Κλασικά Λύκεια. Συγκεκριμένα στα 13 Ο.Κ του ΣΓΕ Βερολίνου λειτουργούν 105 Κλασικά Λύκεια Β/θμιας, στα 3 ΟΚ του ΣΓΕ Μονάχου λειτουργούν 103.


Πολωνία
Στην Πολωνία λειτουργούν 3 Κλασικά Λύκεια Β/θμιας όπου διδάσκεται παράλληλα με την Αρχαία Ελληνική και ο Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός.


Μ.Βρετανία
Στη Μ.Βρετανία η διδασκαλία των Αρχαίων είναι προαιρετική, στο πλαίσιο της διδασκαλίας ξένων γλωσσών σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες. Κάθε σχολείο είναι αρμόδιο να αποφασίσει αν θα εντάξει τα Αρχαία Ελληνικά στο πρόγραμμά του. Ωστόσο σε κάποια από τα ιδιωτικά σχολεία το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών (Classics) προσφέρεται στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο. Ιδιαίτερη παράδοση και ποιότητα στις κλασικές σπουδές έχουν πολλά γνωστά Πανεπιστήμια της Αγγλίας. Έδρες Ελληνικών Σπουδών στελεχώνονται με αποσπασμένους εκπαιδευτικούς στη Μ. Βρετανία, στη Β. Ιρλανδία και τη Σουηδία.


Δανία
Στη Δανία τα Αρχαία Ελληνικά διδάσκονται σε ένα πολύ μικρό αριθμό σχολείων (συνολικά 10). Διδάσκονται μόνο στο Λύκειο και προσφέρονται ως μάθημα επιλογής και όχι ως ξένη γλώσσα. Τα μαθήματα των Αρχαίων Ελληνικών – τα οποία προσφέρονται σε συνδυασμό με τα Λατινικά-, απευθύνονται σε μαθητές που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα Αρχαία Ελληνικά και θέλουν να ακολουθήσουν σχετικές σπουδές στο πανεπιστήμιο. Τα σχολεία αυτά συνιστούν «κανονικά σχολεία» και δεν αποτελούν ιδιαίτερο τύπο σχολείου.


Σουηδία
Στη Σουηδία δεν διδάσκονται Αρχαία Ελληνικά στα σχολεία

Νορβηγία
Στη Νορβηγία μαθητές που φοιτούν στο λύκειο έχουν τη δυνατότητα επιλογής παρακολούθησης μαθήματος για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό σε δυο επίπεδα, που περιλαμβάνει μεταξύ των άλλων την εκμάθηση των αρχαίων ελληνικών.


Βέλγιο, Γαλλία, Ισπανία
Τα Αρχαία Ελληνικά διδάσκονται ως μάθημα επιλογής.


Ιταλία
Στην Ιταλία τα Αρχαία διδάσκονται στα κλασικά Λύκεια.


Ρωσία
Στη Μόσχα τα Αρχαία Ελληνικά διδάσκονται στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Μόσχας Λομονόσοφ, στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Ανθρωπιστικών Σπουδών (RGGU), στο Πανεπιστήμιο Αγίας Πετρούπολης, στο Πανεπιστήμιο Πετροζαβόντσκ, στη Θεολογική Ακαδημία Μόσχας και στα εκκλησιαστικά λύκεια.
Στην πόλη Κρασνοντάρ, τα Αρχαία διδάσκονται εκτεταμένα στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Κουμπάν, και με την υποστήριξη αποσπασμένου εκπαιδευτικού, καθώς και στην Ανωτέρα Σχολή της Εκκλησίας. Στη Γεωργία τα Αρχαία διδάσκονται και με την υποστήριξη αποσπασμένου εκπαιδευτικού, στο Ινστιτούτο Κλασικών, Βυζαντινών και Ν.Σπουδών του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας με τετραετή κύκλο προπτυχιακών σπουδών και διετές μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στην Κλασική Φιλολογία.


Ουκρανία
Στην Ουκρανία τα Αρχαία διδάσκονται και με την υποστήριξη αποσπασμένου εκπαιδευτικού, στο Κίεβο, στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Ταράς Σεβτσένκο, στο Λβιβ ή Λβοφ της Δυτικής Ουκρανίας, στο Εθνικό Πανεπιστήμιο «Ιβαν Φράνκο» του Λβιβ, στην έδρα Κλασικής Φιλολογίας, στη Φιλοσοφική Σχολή, στο Καθολικό Πανεπιστήμιο του Λβιβ – σε όλα ως υποχρεωτικό μάθημα κατά κανόνα.


Κροατία
Στην Κροατία τα Αρχαία Ελληνικά διδάσκονται και με την υποστήριξη αποσπασμένου εκπαιδευτικού, σε 6 Δημοτικά σχολεία (σε παιδιά ηλικίας 13-14 χρονών), σε 12 κλασικά Λύκεια και σε 2 Τμήματα κλασικών Σπουδών, σε όλα ως υποχρεωτικό μάθημα.


Ουγγαρία
Στην Ουγγαρία τα Αρχαία διδάσκονται σε λίγα σχολεία της Βθμιας ως μάθημα επιλογής, αλλά εκτεταμένα στα Τμήματα Κλασικής Φιλολογίας, Αιγυπτιολογίας, Φιλοσοφίας σε 5 ΑΕΙ, της χώρας καθώς και στα 2 Εκκλησιαστικά Πανεπιστήμια της Βουδαπέστης.


Σερβία
Στη Σερβία τα Αρχαία διδάσκονται στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου ως υποχρεωτικό μάθημα. Επίσης τα Αρχαία διδάσκονται στα σχολεία Filoloska Gimnazija στο Βελιγράδι και στην πόλη Sremski Karlovci, στα πανεπιστήμια Filozofski Fakultet στο Βελιγράδι (ως το κεντρικό αντικείμενο σπουδών) και Filozofski Fakultet στο Novi Sad.


Σλοβενία
Στη Σλοβενία τα Αρχαία διδάσκονται, και με την υποστήριξη αποσπασμένου εκπαιδευτικού, στα Γυμνάσια της χώρας, κατά την τελευταία χρονιά, ως προαιρετικό μάθημα,στο Κλασικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής, στο Καθολικό Κλασικό Λύκειο της Λουμπλιάνας και στη Θεολογική Σχολή της Λιουμπλιάνας (ως προαιρετικό μάθημα).


Ρουμανία
Στη Ρουμανία τα Αρχαία διδάσκονται σε όλα τα εκκλησιαστικά λύκεια της χώρας και σε όλες τις Θεολογικές σχολές.

Β. Αφρική - Μέση Ανατολή
Στις χώρες αρμοδιότητας του ΣΓΕ Β. Αφρικής – Μ.Ανατολής (Αραβικές και Ισραήλ) τα Αρχαία δεν διδάσκονται σε κανένα Δημόσιο Σχολείο.

Ν. Αφρική
Στη Ν. Αφρική μαθήματα Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού παραδίδονται στο University of Pretoria στο Rhodew University Cape Town, University of Cape Town, University of Stellenbosch, Kuazulu Natal University. Το δε Τμήμα Ελληνικών και Λατινικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Γιοχάνεσμπουργκ στελεχώνονται και με αποσπασμένο εκπαιδευτικό ΠΕ02.


Αμερική
Στον Καναδά τα Αρχαία διδάσκονται στα Τμήματα Κλασικών Σπουδών των Πανεπιστημίων Mc Gill – Montreal, New Brunswick – Fredericton Waterloo-Ontario, Manitoba- Manitoba και μόνο και η παρακολούθησή τους είναι ως επί το πλείστον υποχρεωτική.
Στη Ν. Υόρκη τα Αρχαία διδάσκονται ως υποχρεωτικό μάθημα μόνο στο Saint Demetrios Greek American School, το μοναδικό Ελληνοαμερικανικό Λύκειο στις ΗΠΑ, από αποσπασμένους Έλληνες και ομογενείς εκπαιδευτικούς. Στα Πανεπιστήμια των ΗΠΑ τα Αρχαία διδάσκονται όπου υπάρχει αντίστοιχο τμήμα και πρόγραμμα Σπουδών.


Στη Λατινική Αμερική τα Αρχαία δεν διδάσκονται στη Δευτεροβάθμια παρά μόνο στην Τριτοβάθμια στο πλαίσιο των κλασικών σπουδών, ως ακολούθως:


Αργεντική
Στο πολιτιστικό ίδρυμα Fundacion Helenica en Argentina που τελεί υπό την αιγίδα του ΥΠΟΠΑΙΘ διδάσκονται τα Αρχαία σε ενηλίκους από αποσπασμένο φιλόλογο. Διδάσκεται σε πανεπιστημιακό επίπεδο στα UBA (Πανεπιστήμιο του Mπουένος Άιρες), UCA ( Universidad Catolica Argentina), Universidad del Salvador, Universidad Nacional de Cordoba.


Βενεζουέλα
Universidad Central, Universidad Catolica


Βραζιλία
USP, Universidade do Estado do Rio de Janeiro, Universidade de Brasilia, Universidade Federal do Rio de Janeiro, Universidade de Brasilia, Universidade Federal do Rio de Janeiro, UFBA, UNESP Araracuara, Universidade Catolica


Περού
Universidad Nacional de San Marco, Universidad Catolica


Μεξικό
UNAM, Universidad Catolica


Ουρουγουάη
Universidad de Montevideo, Universidad Catolica


Χιλή
Universidad de Chile, Centro de Estudios Griegos Bizantinos y Noehelenicos, Universidad Catolica


Παναμάς
Universidad Catolica


Αυστραλία
Τα Αρχαία Ελληνικά διδάσκονται, ως επιλεγόμενο μάθημα για τις Πολιτειακές εξετάσεις (Πανελλήνιες), σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας ως ακολούθως:
Balwyn High School – Μελβούρνη – Ανεξάρτητο Κρατικό ( η λειτουργία του Τμήματος υποστηρίζεται και για φέτος με αποσπασμένο εκπαιδευτικό, ενώ το 2016 παύει πλέον να προσφέρεται η διδασκαλία των Αρχαία), Xavier – Μελβούρνη – Ιδιωτικό – Καθολικό, Alphington Grammar – Μελβούρνη – Ελλ. Ορθ. Κοινότητα Μελβ. Και Βικτώριας ( υποστηρίζεται από αποσπασμένο άνευ μισθού – επιμισθίου εκπαιδευτικό), Pymble Ladies College – Sydney- Ανεξάρτητο Κρατικό, Sydney Grammar School –Sydney.

5.7.15

Λίστα των ηγετών του Βυζαντίου

Πλήρης κατάλογος των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου με χρήσιμες συνδέσεις στην αντίστοιχη σελίδα στο byzantium.xronikon.com

Κωνσταντίνος Α' ο Μέγας
Κωνστάντιος Β'
Ιουλιανός ο Παραβάτης
Ιοβιανός
Βαλεντινιανός Α' (Ουαλεντινιανός)
Ουάλης (Βάλης)
Γρατιανός
Θεοδόσιος Α' ο Μέγας
Αρκάδιος
Θεοδόσιος Β' ο Μικρός
Μαρκιανός
Λέων Α' ο Θραξ
Λέων Β'
Ζήνων
Βασιλίσκος
Αναστάσιος Α'
Ιουστίνος Α'
Ιουστινιανός Α'
Ιουστίνος Β'
Τιβέριος Β' Κωνσταντίνος
Μαυρίκιος
Φωκάς
Ηράκλειος
Κωνσταντίνος Γ' & Ηρακλεωνάς
Κώνστας Β' (Πωγωνάτος)
Κωνσταντίνος Δ'
Ιουστινιανός Β' o Ρινότμητος
Λεόντιος
Τιβέριος Γ' Αψίμαρος
Φιλιππικός Βαρδάνης
Αναστάσιος Β' (Αρτέμιος)
Θεοδόσιος Γ' ο Αδραμυττηνός
Λέων Γ' ο Ίσαυρος
Κωνσταντίνος Ε' ο Κοπρώνυμος
Λέων Δ' ο Χάζαρος
Κωνσταντίνος ΣΤ' ο Τυφλός
Ειρήνη η Αθηναία
Νικηφόρος Α' ο Γενικός (Λογοθέτης)
Σταυράκιος
Μιχαήλ Α' ο Ραγκαβές (Ραγκαβής)
Λέων Ε' ο Αρμένιος
Μιχαήλ Β' ο Τραυλός (Ψελλός)
Θεόφιλος
Θεοδώρα
Μιχαήλ Γ' ο Μέθυσος
Βασίλειος Α' ο Μακεδών
Λέων ΣΤ' ο Σοφός
Αλέξανδρος
Κωνσταντίνος Ζ' ο Πορφυρογέννητος
Ρωμανός Α' Λεκαπηνός
Ρωμανός Β'
Νικηφόρος Β' Φωκάς
Ιωάννης Α' Τσιμισκής
Βασίλειος Β' ο Βουλγαροκτόνος
Κωνσταντίνος Η'
Ζωή
Ρωμανός Γ' ο Αργυρός
Μιχαήλ Δ' ο Παφλαγών
Μιχαήλ Ε' ο Καλαφάτης
Κωνσταντίνος Θ' ο Μονομάχος
Θεοδώρα
Μιχαήλ ΣΤ' Βρίγγας (Στρατιωτικός)
Ισαάκιος Α' Κομνηνός
Κωνσταντίνος Ι' Δούκας
Ρωμανός Δ' Διογένης
Μιχαήλ Ζ' Δούκας (Παραπινάκης)
Νικηφόρος Γ' Βοτανειάτης
Αλέξιος Α' Κομνηνός
Ιωάννης Β' Κομνηνός o Καλός
Μανουήλ Α' Κομνηνός ο Μέγας
Αλέξιος B' Κομνηνός
Ανδρόνικος Α' Κομνηνός
Ισαάκιος Β' Άγγελος
Αλέξιος Γ' Άγγελος
Αλέξιος Δ' Άγγελος
Αλέξιος Ε' Δούκας ο Μούρτζουφλος
Κωνσταντίνος Λάσκαρης
Θεόδωρος Α' Λάσκαρης
Ιωάννης Γ' Δούκας Βατάτζης
Θεόδωρος Β' Δούκας Λάσκαρης
Ιωάννης Δ' Δούκας Λάσκαρης
Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος
Ανδρόνικος B' Παλαιολόγος ο Γέρων
Μιχαήλ Θ' Παλαιολόγος
Ανδρόνικος Γ' Παλαιολόγος
Ιωάννης Ε' Παλαιολόγος
Ιωάννης ΣΤ' Καντακουζηνός
Ανδρόνικος Δ' Παλαιολόγος
Ιωάννης Ζ' Παλαιολόγος
Μανουήλ Β' Παλαιολόγος
Ιωάννης Η' Παλαιολόγος
Κωνσταντίνος ΙΑ' Παλαιολόγος

24.5.15

Εκ κακού κόρακος κακόν ωόν

Αρχαία παροιμία.

Σημαίνει: από κακό κοράκι βγαίνει κακό αβγό/ από κακό πρόγονο βγαίνει κακός απόγονος/ από κακό δάσκαλο βγαίνει κακός μαθητής.

Η αντίστοιχη νεοελληνική φράση είναι: «το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει», αλλά με την κακή  έννοια.

Η προέλευση της φράσης έχει ενδιαφέρον:

Ο Κόρακας ή Κόραξ ο Συρακούσιος  (αρχές 5ου αι. π. Χ.)  θεωρείται από τους θεμελιωτές της ρητορικής τέχνης. Καταγόταν από τις Συρακούσες και  διετέλεσε και σύμβουλος του Τυράννου Ιέρωνος.

Ένας από τους μαθητές του  ήταν ο Τεισίας (ή Τισίας). Ο Τεισίας είχε πλησιάσει τον Κόρακα για να του μάθει τη ρητορική τέχνη, αλλά επειδή δεν είχε λεφτά, συμφώνησε να πληρώσει το δάσκαλό του μόλις θα κέρδιζε την πρώτη του δίκη.

Ο Τεισίας μετά από τετράχρονη (;) μαθητεία δίπλα στον Κόρακα, έγινε άριστος γνώστης της ρητορικής. O καιρός όμως περνούσε και δεν αναλάμβανε καμιά δίκη αποφεύγοντας έτσι την πληρωμή των διδάκτρων.

Απηυδισμένος ο Κόρακας, τον πήγε στα δικαστήρια για να διεκδικήσει την αμοιβή του.

Στο δικαστήριο ο Κόρακας υποστήριξε ότι:
«Κύριοι δικαστές ο μαθητής μου πρέπει οπωσδήποτε να μου πληρώσει τα δίδακτρα που μου οφείλει, όποια κι αν θα είναι η απόφασή σας. Αν μεν με δικαιώσετε, πρέπει να με πληρώσει για να εκτελεσθεί η δικαστική απόφαση. Αν όμως δεν δικαιώσετε εμένα αλλά εκείνον, τότε ο μαθητής μου κερδίζει την πρώτη του δίκη, αποδεικνύεται η καλή του κατάρτιση και η δική μου καλή διδασκαλία και πρέπει να με πληρώσει για να τηρήσει τη συμφωνία μας».

Σε αυτή την τοποθέτηση, ο Τεισίας απάντησε ως εξής:
«Κύριοι δικαστές εγώ δεν έχω καμιά υποχρέωση πληρωμής, όποια και αν είναι η απόφασή σας. Αν μεν με δικαιώσετε, για να εφαρμοστεί η απόφασή σας, αν δε δεν με δικαιώσετε, γιατί τότε δεν θα έχω κερδίσει ακόμα την πρώτη μου δίκη και επομένως, κατά τη συμφωνία μας, δεν έχω ακόμα υποχρέωση καταβολής της αμοιβής».

Οι δικαστές συνεδρίασαν για πολλές ώρες, αλλά δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε καμία απόφαση. Η δίκη αναβλήθηκε για να μην επαναληφθεί ποτέ.
Τότε ειπώθηκε η φράση «ἐκ κακοῦ κόρακος, κακόν ᾠόν».

Προφανώς γίνεται λογοπαίγνιο με το όνομα του Κόρακος, ενώ σύμφωνα με μια εκδοχή, στη διάλεκτο των Συρακουσίων «Τισίας» σήμαινε κάργα (αυτό κάνει το λογοπαίγνιο ακόμα καλύτερο αλλά δεν μπορώ να το επαληθεύσω).

Η ιστορία αυτή -γνωστή και ως Κοράκειος μύθος- κινείται στα όρια του θρύλου. Η ιστορικότητα των δύο προσώπων του Κόρακα και του Τεισία δεν είναι τεκμηριωμένη παρόλο που μνημονεύονται από μεταγενέστερους συγγραφείς συμπεριλαμβανομένου του Πλάτωνος.

Ο Τεισίας αν και κακοπληρωτής, στη συνέχεια διακρίθηκε ως ρήτωρ. Μεταξύ άλλων έγραψε το πρώτο εγχειρίδιο ρητορικής (που δεν σώζεται) και λέγεται ότι ήταν δάσκαλος του Ισοκράτη.


11.5.15

...και του Μπογιατζή ο κόπανος

Πώς βγήκε η φράση "Τα μυαλά σου και μια λίρα και του Μπογιατζή ο κόπανος";

Ιδού η προέλευση:

Τ​​ην εποχή της Τουρκοκρατίας υπήρχε στην Αθήνα ένας Αλβανός φοροεισπράκτορας (χάρατζης), που γύριζε στα σπίτια των Χριστιανών και μάζευε τον καθιερωμένο κεφαλικό φόρο.
Το όνομά του ήταν Κιουλάκ Βογιατζή.

Ήταν δύο μέτρα ψηλός και το πρόσωπο του ήταν κατάμαυρο και βλογιοκομμένο. 

άσχετος Αλβανός κουμπουροφόρος
Ο λόρδος Βύρων που τον συνάντησε, γράφει ότι έμοιαζε σαν δαίμονας, που ξεπήδησε από την κόλαση και ότι τα παιδιά πάθαιναν πανικό, όταν τον αντίκριζαν.

Ο Κιουλάκ Βογιατζή κρατούσε πάντοτε στα χέρια του  ένα κοντόχοντρο κόπανο (ρόπαλο) και με αυτόν απειλούσε τους χριστιανούς ότι θα τους σπάσει το κεφάλι, αν δεν του έδιναν μια χρυσή λίρα ή δύο φλουριά, όπως απαιτούσε ο κεφαλικός φόρος κάθε έξι μήνες.

Ο φοβερός αυτός  Αλβανός όμως ήταν κατά τα άλλα ηλίθιος και δεν μπορούσε να ξεχωρίσει τα διάφορα νομίσματα της εποχής εκείνης. Έτσι, πολλοί Έλληνες που δεν είχαν να πληρώσουν, του έδιναν μερικές μπρούτζινες δεκάρες, που τις γυάλιζαν προηγούμενα, για να φαίνονται χρυσές και ξεμπέρδευαν.

Από τότε, λοιπόν, έμεινε η φράση «Τα μυαλά σου και μια λίρα και του μπογιατζή ο κόπανος», που τη λέμε συνήθως για τους ελαφρόμυαλους. Μπογιατζής δεν ήταν άλλος από τον Κιουλάκ Βογιατζή με τον κόπανό του.

Σε σχέση με άλλες παρατραβηγμένες (έως εξωφρενικές) εξηγήσεις για την προέλευση παροιμιών που κυκλοφορούν στο Internet, αυτή εδώ είναι σωστή.


14.4.15

Τάλιρο: Ετυμολογία, ιστορία και διάφορα άλλα

Η λέξη τάλιρο ή (παλιότερα) τάλληρον και τάλαρο δεν είναι ελληνική. Ιδού η ιστορία  της.

Ρίζα της είναι η γερμανική λέξη Thal που σημαίνει κοιλάδα.

Τον 16ο αιώνα, στην κοιλάδα του Αγίου Ιωακείμ στη Βοημία υπήρχαν πλούσια κοιτάσματα αργύρου. Το μέρος ανήκει σήμερα στην Τσεχία, αλλά τον 16ο αιώνα ήταν μέρος της  Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας  και ονομαζόταν Joachimsthal.

Στα τέλη του 15ου αιώνα, σε μια εποχή οικονομικής δυσπραγίας  και έλλειψης χρυσού,  υπήρχε κάτι σαν μόδα για ασημένια νομίσματα στην Κεντρική Ευρώπη. Κάποια τέτοια  νομίσματα πρωτοκυκλοφόρησαν εκεί το 1474 αλλά η προσφορά  δεν μπορούσε να καλύψει τη ζήτηση. Εκμεταλλευόμενοι αυτήν την τάση και την ύπαρξη ορυχείων ασημιού στην περιοχή τους, οι τοπικοί ηγεμόνες της Βοημίας, το 1518, έκοψαν ένα  ασημένιο νόμισμα το οποίο ονομάστηκε Joachimsthaler.
Κάθε κρατίδιο της Γερμανίας τότε είχε το δικό του νόμισμα αλλά το βοημικό νόμισμα είχε το πλεονέκτημα ότι στηριζόταν σε μεγάλα αποθέματα αργύρου. Αυτό εξασφάλιζε την ποιότητα του (=περιεκτικότητα σε ασήμι) και την μεγάλη παραγωγή.


Την εποχή εκείνη, η ονομαστική αξία των νομισμάτων αντιπροσώπευε την πραγματική αξία του πολύτιμου μετάλλου (χρυσού ή αργύρου) που περιείχαν. Η χρήση άλλων μετάλλων στα νομίσματα και η αποσύνδεση από την πραγματική αξία  έγινε μετά τα μέσα του 19ου αιώνα.

Μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα το Joachimsthaler, με τη συντομευμένη ονομασία Thaler, είχε γίνει το κυρίαρχο νόμισμα στις εμπορικές συναλλαγές στη Γερμανία και σε όλη την Ευρώπη.  Ένας από τους λόγους της επιτυχίας ήταν η πλούσια και σταθερή περιεκτικότητα σε ασήμι. Ο βασικός όμως λόγος ήταν ότι υπήρχε η δυνατότητα για παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων.

Στην Ολλανδία ονομάστηκε daalder  και χρησιμοποιήθηκε στην Νέα Ολλανδία (σημερινή Νέα Υόρκη)  από όπου διαδόθηκε σε όλες τις αποικίες της Βόρειας Αμερικής σαν dollar, διακόσια χρόνια πριν την καθιέρωση του Δολαρίου σαν επίσημου νομίσματος των ΗΠΑ.

Το Thaler έγινε το επίσημο -πρακτικά- νόμισμα και στην Ιταλία όπου πέρασε σαν tallero.

Από την Ιταλία πέρασε και στην Ελλάδα ως «Τάλερο» και «Τάλαρο». Στην καθαρεύουσα ήταν «τάλληρον» και με τη νέα ορθογραφία «τάλιρο». Υπήρξε και εδώ πολύ διαδεδομένο, ειδικά όταν απαγορεύτηκε δια νόμου επί Όθωνος η χρήση Οθωμανικών νομισμάτων.

Το 1833, όταν δημιουργήθηκε η Δραχμή (σε αντικατάσταση του Φοίνικα), η αξία της αντιστοιχούσε στο ένα πέμπτο του τάλιρου.
Πράγμα που σημαίνει: πέντε δραχμές ίσον ένα τάλιρο.

Έτσι καθιερώθηκε ο όρος τάλιρο που επιβίωσε σε όλη τη διάρκεια ζωής της δραχμής (1833-2002) και διατηρείται και σήμερα για το πεντάευρο.

Το τάλιρο ως «τάλαρο» έχει εμφατική παρουσία σε ένα σημαντικό έργο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, το διήγημα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη
«Η τιμή και το χρήμα» του 1914.
Στο έργο αυτό ο άξονας της ιστορίας είναι τα τάλαρα που πρέπει να δοθούν ως προίκα, ενώ η φράση «ανάθεμά τα τα τάλαρα!» επαναλαμβάνεται σε διάφορα σημεία σαν επωδός. Σημειωτέον ότι το διήγημα έγινε τηλεοπτικό σήριαλ της Τ. Μαρκετάκη (1984) με τον τίτλο «Η τιμή της αγάπης».


Ο Ανδρέας Λασκαράτος δίνει μια δική του χιουμοριστική εκδοχή της ετυμολογίας της λέξης στο ποίημα  ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΤΑΛΑΡΑ ΤΑ ΛΕΝΕ ΤΑΛΑΡΑ.

Ο τελευταίος στίχος του ποιήματος έχει ως εξής:

Ως τόσο, ο Διάολος ήτανε φευγάτος,
κι επήαινε τραγουδώντας τα - λα - ρα.
κι ο Άδης ανάβλυαζε, χαρά γιομάτος,
κι ετραγούδα όλη μέρα: τα- λα- ρα!
Κι από ᾽κειό το τραγούδι τα, λα, ρα,
είπαν του εγκλήματος το σώμα: Τάλαρα!

Χιούμορ μιας άλλης εποχής, βεβαίως. Ολόκληρο το ποίημα μπορείτε να το βρείτε εδώ.

8.4.15

Τριαντάφυλλα στο παράθυρο.

Ένα ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου από τη συλλογή Υψικάμινος.

Τίτλος: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο


Σκοπός της ζωής μας δεν είναι η χαμέρπεια
Υπάρχουν απειράκις ωραιότερα πράγματα και απ’ αυτή την αγαλματώδη παρουσία του περασμένου έπους
Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη
Σκοπός της ζωής μας είναι η ατελεύτητη μάζα μας
Σκοπός της ζωής μας είναι η λυσιτελής παραδοχή της ζωής μας
Της κάθε μας ευχής εν παντί τόπω εις πάσαν στιγμήν εις κάθε ένθερμον αναμόχλευση των υπαρχόντων
Σκοπός της ζωής μας είναι το σεσημασμένο δέρας της υπάρξεώς μας…


(προτάθηκε από τον Παναγιώτη Σκουτέρη)

12.3.15

The 30 best Chuck Norris facts

Στις 10 Μαρτλιου 2015 ο Τσακ Νόρις έγινε 75 χρονών. Ποιος θα το πίστευε...

Τα τελευταία δέκα χρόνια, ο παλιός πρωταθλητής καράτε (1968-73) και πρωταγωνιστής ταινιών δράσης β' διαλογής (αλλά κατά τα άλλα συμπαθέστατος) έχει γίνει meme  στο διαδίκτυο με αυτή τη μόδα με τα ανέκδοτα με τα απίστευτα κατορθώματά του.chuck-norris

Μερικά από αυτά:

1. Ο Τσακ Νόρις είναι ο μόνος που κατάλαβε την πλοκή του Lost.

2. Ο Τσακ Νόρις μονομάχησε με τον Σούπερμαν. Ο ηττημένος φόρεσε το εσώρουχό του πάνω απ’ το παντελόνι.

3. Ο Τσακ Νόρις δεν παίζει με κομπολόι γιατί το έχει τερματίσει.

4. Ο Τσακ Νόρις έχει πιει ίντερνετ καφέ.

5. Ο Τσακ Νόρις πήγε σε ελληνική δημόσια υπηρεσία και τον εξυπηρέτησαν.

6. Ο Τσακ Νόρις κάποτε πήγε στα Παρθένα Νησιά κι από τότε τα λένε σκέτα Νησιά.

7. Ο Τσακ Νόρις έβαλε κουρτίνες στα Windows.

8. Στον γάμο του Τσακ Νόρις χόρευε ο Ησαΐας

9. Ο Τσακ Νόρις δεν κάνει πους-απς: απλώς σπρώχνει τη Γη προς τα κάτω.

10. Ο Τσακ Νόρις έχει πετύχει με ένα τρυγόνι δύο σμπάρους.

11. Ο Τσακ Νόρις δεν μπορεί να πάθει καρδιακή προσβολή γιατί η καρδιά του δεν έχει τα κότσια να τον προσβάλει.

12. Ο Τσακ Νόρις μπορεί να ξεχάσει τα λυτά της μαλλιά.

13. Ο Τσακ Νόρις σκίζει τις ιστοσελίδες.

14. Η γάτα του Τσακ Νόρις σκότωσε την περιέργεια

15. Ο Τσακ Νόρις μπορεί να 'χει και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο.

16. Όταν ο Μπαμπούλας πάει να κοιμηθεί, πρώτα βλέπει αν είναι στην ντουλάπα του ο Τσακ Νόρις.

17. Το 100 καλεί τον Τσακ Νόρις όταν κάτι είναι επείγον.

18. Ο Χριστός μπορεί να περπάτησε πάνω στην θάλασσα, αλλά ο Τσακ Νόρις κολύμπησε στην ξηρά.

19. Όσα δε φτάνει η αλεπού, τα φτάνει ο Τσακ Νόρις.

20. Όταν ο Τσακ Νόρις μπαίνει σ' ένα σκοτεινό δωμάτιο δεν ανοίγει το φως, απλά σβήνει το σκοτάδι.

21. Ο Τσακ Νόρις κάνει τα κρεμμύδια να κλαίνε

22. Κάτω απ’ τη μασχάλη του Τσακ Νόρις χωράνε τρία καρπούζια.

23. Ο Τσακ Νόρις λογαριάζει μαζί με τον ξενοδόχο.

24. Όταν ο Τσακ Νόρις πέφτει, τα αστέρια κάνουν μια ευχή.

25. Μόνο ο Τσακ Νόρις ξέρει το όνομα του Άγνωστου Στρατιώτη

26. Ο Τσακ Νόρις έκανε κεφαλοκλείδωμα στον Ακέφαλο Καβαλάρη

27. Ο Τσακ Νόρις μπορεί να γλείψει τον αγκώνα του.

28. Όταν ο Τσακ Νόρις διαιρεί, δεν υπάρχει ποτέ υπόλοιπο.

29. Όταν ο Τσακ Νόρις γυμνάζεται, το μηχάνημα γυμναστικής δυναμώνει.

30. Ο Τσακ Νόρις αποφασίζει ποια μέρα πέφτει η Τσικνοπέμπτη.