16.5.10

Μην πυροβολείτε τον πιανίστα...

Συνεχώς ακούω ή θυμάμαι φράσεις που θα έπρεπε να είχα συμπεριλάβει στο Γνωμικολογικόν (οπότε τις προσθέτω στο site, φυσικά)
Μια από αυτές είναι η φράση "Μην πυροβολείτε τον πιανίστα" που θυμήθηκα σήμερα. Έχει πλέον καταλήξει να είναι  παροιμιακή φράση αλλά έχει μια  ιστορία που πάντα έβρισκα γουστόζικη. Την θυμίζω:
Το 1882, ταξιδεύοντας στην Αμερική ο Όσκαρ Ουάιλντ βρέθηκε σε μια πόλη του Φαρ Ουέστ  (Leadville, Colorado). Εκεί, στο τοπικό σαλούν, είδε την επιγραφή«Μην πυροβολείτε τον πιανίστα, κάνει ό,τι μπορεί»(Please don't shoot the piano player. He is doing his best). Όπως ήταν αναμενόμενο ο Ουάιλντ έγραψε γι' αυτό στις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του και το περιστατικό προκάλεσε μεγάλη αίσθηση. Σημειωτέον ότι, κατά τα φαινόμενα, η επιγραφή δεν ήταν καθόλου χιουμοριστική. Αντίθετα, επρόκειτο για μια εντελώς σοβαρή επίκληση προς τους θαμώνες του σαλούν.
Αργότερα, την  εποχή του βωβού κινηματογράφου, όταν πάντα ένας πιανίστας έπαιζε ζωντανά τη μουσική υπόκρουση στις ταινίες, ήταν πολύ της μόδας οι επιγραφές στις κινηματογραφικές αίθουσες, με την παρότρυνση "Μην πυροβολείτε τον πιανίστα".  Με φιλοπαίγμονα διάθεση πλέον, βεβαίως. Ο  κίνδυνος να πυροβολήσει κάποιος πραγματικά  δεν ήταν πια υπαρκτός , αλλά σίγουρα υπήρχε η ανάγκη για επιείκεια προς τους πιανίστες που γίνονταν συχνά στόχος αποδοκιμασιών (πού να βρεθούν άλλωστε τόσο πολλοί καλοί πιανίστες).

Η φράση έπιασε και έμεινε. Σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες χρησιμοποιείται σήμερα  με την έννοια  "δεν φταίει αυτός, κάνει ό,τι μπορεί".
Εν πάση περιπτώσει, προσθέτω και αυτή τη φράση στο ΓΝΩΜΙΚΟΛΟΓΙΚΟΝ.  Ίσως θα πρέπει να την βάλω και στα ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ. Λίγο υπερβολικό ίσως. Αλλά γιατί όχι;