24.4.14

Ανέκδοτα για τον Αντίγονο Α’

Ο Αντίγονος Α΄ Κύκλωψ ή Μονόφθαλμος (382-301 π.Χ.) ήταν στρατηγός του Μεγάλου Αλέξανδρου.
Μετά το θάνατο του Αλέξανδρου, υπήρξε κεντρικό πρόσωπο στη "Μάχη των Επιγόνων", έγινε βασιλιάς και ίδρυσε τη Δυναστεία των Αντιγονιδών.
antigonos
Ο Αντίγονος υπήρξε μεγάλος στρατηγός, ικανότατος ηγεμόνας και ωραίος τύπος. Παραθέτουμε κάποια περιστατικά και ανέκδοτα, ενδεικτικά του χιούμορ που διέθετε:
Όταν ο γιος του Δημήτριος πρόβαλε τις αντιρρήσεις του για το γάμο του με τη Φίλα, με την οποία είχαν μεγάλη διαφορά ηλικίας, ο Αντίγονος τον έπεισε ψιθυρίζοντάς του στο αυτί παραφρασμένη μια ρήση του Ευριπίδη (Φοίνισσαι, στ. 396) : «Όπου το κέρδος, παρά φύσιν γαμητέον» (αντί «δουλευτέον»).
Σ’ ένα αυλοκόλακα ποιητή που τον αποκαλούσε γιο του Ήλιου και θεό είπε : «Δεν το πιστεύει αυτό ο δούλος που μου φέρνει το δοχείο νυκτός».
Ένας σοφιστής του έδωσε κάποτε ένα σύγγραμμά του, ("Περί δικαιοσύνης"). Διάβασε ο Αντίγονος τον τίτλο και εξανέστη. «Δεν είσαι στα καλά σου ! Βλέπεις που επιτίθεμαι σε ξένες πόλεις και μου μιλάς για δικαιοσύνη ;»
Ένας κυνικός φιλόσοφος του ζήτησε μία δραχμή. (Αυτό είναι ωραίο.) Ο Αντίγονος απόρησε : «Μα δεν ταιριάζει σ’ ένα βασιλιά να τη δώσει». –«Τότε δώσε μου ένα τάλαντο» προσπάθησε να επωφεληθεί ο άλλος. –«Αλλά δεν ταιριάζει σε έναν κυνικό να το πάρει».
Οι ασωτίες του Δημητρίου ήταν προσφιλής στόχος της ειρωνείας του Αντίγονου : Όταν κάποτε γύρισε από μακριά ο Δημήτριος, αγκάλιασε θερμά και καταφιλούσε τον πατέρα του, ο οποίος του είπε γελώντας : «Την Λάμια, γιε μου, νομίζεις ότι φιλάς;»
Μια άλλη φορά, ο Δημήτριος, ύστερα από πολυήμερη απουσία λόγω οινοποσίας, δικαιολογήθηκε στον πατέρα του ότι τον χτύπησε ρεύμα. «Το έμαθα» είπε ο Αντίγονος. «Αλλά ήταν άραγε Θασίτικο ή Χιώτικο;»
Κάποτε που έμαθε ότι ο Δημήτριος ήταν πάλι «άρρωστος», πήγε να τον δει αλλά συνάντησε στην πόρτα κάποια από τις αναρίθμητες ερωμένες του γιου του. Εντούτοις μπήκε μέσα, κάθισε δίπλα του και του έπιασε το χέρι για να δει πώς είναι. Όταν ο Δημήτριος είπε απολογητικά πως ο πυρετός έφυγε πια, ο Αντίγονος απάντησε: «Το ξέρω, γιε μου, τον συνάντησα στην πόρτα»

5.3.14

Συναντήσεις

Συναντήσεις και Συναπαντήματα: Μια νέα κατηγορία γνωμικών στο Γνωμικολογικόν.

http://www.gnomikologikon.gr/catquotes.php?categ=1405

meeting-point

31.1.14

Follow in Twitter

Ακολουθήστε το Γνωμικολογικόν στο Twitter:
https://twitter.com/gnomikologikon

20.12.13

14 συνήθειες των δυστυχισμένων ανθρώπων

Τα πράγματα που κάνουν οι μίζεροι άνθρωποι και πρέπει να αποφεύγουν όσοι  θέλουν να είναι ευτυχισμένοι (δηλ. όλοι):joy

 

1. Κουτσομπολεύουν
(και ασχολούνται επικριτικά με τα προβλήματα των άλλων)

2. Σκέφτονται αρνητικά και παραπονιούνται
(ρίχνοντας συνήθως το φταίξιμο στους άλλους)

3. Ζηλεύουν και φθονούν
(την ευτυχία και την επιτυχία των άλλων)

4. Αναζητούν επιβεβαίωση από τους άλλους
(και, μη έχοντας αυτοπεποίθηση, είναι δυστυχισμένοι όταν δεν έχουν αυτήν την επιβεβαίωση)

5. Θέλουν να εκδικηθούν
(δηλητηριάζουν τη ζωή τους αντί να συγχωρούν, να κατανοούν και να κοιτάζουν μπροστά)

6. Θέλουν να έχουν πάντα δίκιο
(και τσακώνονται γι’ αυτό)

7. Έχουν υπερβολικές  προσδοκίες
(από τους άλλους ,από τη ζωή, από μη ρεαλιστικούς στόχους -και έτσι απογοητεύονται)

8. Αποφεύγουν να λύσουν έγκαιρα τα προσωπικά τους προβλήματα
(και έτσι αυτά γιγαντώνονται και φέρνουν περισσότερη δυστυχία)

9. Ψάχνουν για την ευτυχία αλλού
(σε άλλους ανθρώπους και σε υλικά αγαθά, αντί να βελτιώνονται πνευματικά)

10. Σκέφτονται υπερβολικά πολύ
(η υπερβολική ανάλυση οδηγεί σε παράλυση και αναπόφευκτα σε αρνητικές σκέψεις )

11. Ζουν στο παρελθόν
(οι αναπολήσεις "καλύτερων" ημερών και οι λύπες για αυτά που έγιναν δεν ωφελούν σε τίποτα)

12. Ανησυχούν για το μέλλον υπερβολικά
(και αγχώνονται)

13. Ακολουθούν τα πλήθη
( και τη γνώμη των πολλών, αντί να επικεντρώνονται στις δικές τους ανάγκες και επιθυμίες)

14. Παίρνουν τα πάντα προσωπικά
(και θυμώνουν χωρίς, τις περισσότερες φορές, να υπάρχει λόγος)

 

Βρίσκω ότι η  παραπάνω λίστα -αντίθετα με άπειρες άλλες ψιλοχαζοχαρούμενες λίστες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο- είναι  απόλυτα σωστή και χρήσιμη, και γι’ αυτό την προσυπογράφω και την αναδημοσιεύω.

1.12.13

Ένα UFO στον Πλούταρχο

Οι «Βίοι Παράλληλοι» του Πλουτάρχου, στο βιβλίο για τον Λεύκολλο ή Λούκουλλο (αυτόν με τα Λουκούλλεια γεύματα) περιέχουν ένα παράξενο εδάφιο με σαφή αναφορά σε κάτι που σήμερα θα ονομάζαμε UFO ή επί το ελληνικότερο, Α.Τ.Ι.Α. (Αγνώστου Ταυτότητος Ιπτάμενο Αντικείμενο)
Το κείμενο, αυτολεξεί, έχει ως εξής:

αλλ’ εξαίφνης του αέρος υπορραγέντος, ώφθη μέγα σώμα φλογοειδές εις μέσον των στρατοπέδων καταφερόμενων, το μεν σχήμα πίθω μάλιστα, την δε χρόαν αργύρω διαπύρω προσεοικός, ώστε δείσαντες αμφοτέρους το φάσμα διακριθήναι, τούτο μεν ουν φάσιν εν Φρυγία περί τας λεγομένας Οτρύας συμβήναι το πάθοςufo

και η μετάφραση:

ξαφνικά άνοιξε ο αέρας (ο ουρανός) και φάνηκε να κατεβαίνει με ορμή ανάμεσα στα [δύο αντιμαχόμενα] στρατόπεδα ένα μεγάλο σώμα σαν φλόγα, που έμοιαζε πολύ με πιθάρι στο σχήμα και με πυρακτωμένο ασήμι στο χρώμα, με αποτέλεσμα όταν είδαν το θέαμα αυτό και οι δύο [στρατοί] να φοβηθούν Λένε ότι αυτό έγινε στη Φρυγία [της Μικράς Ασίας] κοντά στις Οτρύες.

Το περιστατικό έλαβε χώρα κατά τον Γ’ Μιθριδατικό πόλεμο, την παραμονή της μάχης της Κυζίκου το 74 π.Χ., ανάμεσα στους Ρωμαίους και τον βασιλέα του Πόντου Μιθριδάτη Στ’ (τον “Ευπάτορα”) και ενώ οι δύο στρατοί είχαν παραταχθεί για μάχη. Όταν είδαν το πρωτόγνωρο αυτό φαινόμενα, οι αντίπαλοι φοβήθηκαν και δεν συγκρούστηκαν, η μάχη όμως έγινε κανονικά την επόμενη μέρα.


Προσωπικά, θεωρώ αυτήν την περιγραφή σαν την πιο αξιόπιστη και έγκυρη αναφορά για UFO που έγινε ποτέ. O Πλούταρχος υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς και ιστορικούς όλων των εποχών. Οι εξιστορήσεις του θεωρούνται ότι είναι  αμερόληπτες, απαλλαγμένες από υπερβολές και ότι απεικονίζουν πιστά τα γεγονότα παρά τη μεγάλη χρονική απόσταση που τον χώριζε από αυτά.

Το γεγονός ότι ο περιγράφει ξερά το συγκεκριμένο περιστατικό -όπως λ.χ. θα περιέγραφε τις καιρικές συνθήκες- χωρίς να αποπειράται να δώσει κάποια μεταφυσική ή αυθαίρετη εξήγηση, ενισχύει, νομίζω, την αληθοφάνεια της περιγραφής.
Θα μπορούσε πολύ εύκολα ο Πλούταρχος να αποδώσει το φαινόμενο σε παρέμβαση των θεών. Αλλά ο Πλούταρχος, παρόλο που σταδιοδρόμησε σαν αρχιερέας στους Δελφούς επί 30 χρόνια, είναι πολύ υλιστής και πολύ ψυχρός στις περιγραφές του. Δεν υπάρχουν από μηχανής θεοί ούτε δαίμονες στον Πλούταρχο. Ούτε βεβαίως εξωγήινοι. Και όλα αυτά κάνουν αυτή τη μαρτυρία αξιοπρόσεκτη.

24.11.13

Ακολουθήστε σε twitter και facebook

Το Γνωμικολογικόν έχει πλέον σελίδες στο Twitter και στο Facebook.

Οι σελίδες ενημερώνονται καθημερινά  κυρίως  με γνωμικά , αλλά,  μερικές φορές και  με θέματα γλώσσας ή θέματα της επικαιρότητας. Όπως το βλέπω εγώ, πρόκειται για παραρτήματα και επικοινωνιακά μέσα του κυρίως site, του Γνωμικολογικού.

Έχουν μπει και τα σχετικά κουμπιά σε κάποιες από τις σελίδες του Γνωμικολογικού:   

followeme

Το Follow από τα κουμπιά γίνεται στις αντίστοιχες σελίδες του twitter και του  facebook και όχι στο κυρίως  ιστολόγιο του Γνωμικολογικού (προφανώς).

Όσοι πιστοί προσέλθετε και ακολουθήστε!

23.11.13

Απροσδόκητες ετυμολογίες

Απόσπασμα από  παλαιότερο άρθρο του καθηγητή κ.Μπαμπινιώτη:

Ποιος περίμενε λ.χ. ότι η σχολαστικότατη έννοια που δηλώνει η αρχαία ελληνική λέξη «γραμματική» θα επέστρεφε μετά από αιώνες στη σημερινή ελληνική γλώσσα ως γκλάμουρ! Με συνήθη γέφυρα τη λατινική γλώσσα η λέξη πέρασε από τα Ελληνικά στα παλαιά Γαλλικά κι από κει στην παλαιά Αγγλική, όπου η αρχική σημασία «γραμματική», ως γνώση των ολίγων μορφωμένων, πήρε τον χαρακτήρα «τής απόκρυφης γνώσης» και, κατ΄ επέκταση, «τής μαγείας», για να εξελιχθεί μέσω τής Σκωτικής (glammar) στη σημασία «μαγική ομορφιά» (19ος αι.) και κατόπιν- με τη μορφή glamour- σε «γοητεία, αίγλη» με την οποία και επανήλθε στην Ελληνική.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα εξέλιξη είχε η αρχαία ελληνική λέξη ποινή. Μέσω πάλι τής Λατινικής και τής παλαιάς Νορμανδικής, το ελληνικό ποινή κατέληξε στο αγγλ. penalty, για να επιστρέψει (ως αντιδάνειο) στην Ελληνική ως πέναλτι, όρος στο ποδόσφαιρο!

Δεν «θα ΄κοβε το κεφάλι του» κανείς ότι το ιταλικότατο πιάτσα δεν μπορεί να έχει σχέση με Ελληνικά; Ε, λοιπόν, το πιάτσα ξεκίνησε από το (ήδη αρχαίο) ελληνικό πλατεία (ενν. οδός ), θηλ. τού επιθέτου πλατύς, μέσω τού λατιν. platea («φαρδύς δρόμος» μέσα στην πόλη), πέρασε στην Ιταλική ως piazza (αρχικά plaza), απ΄ όπου ήδη στα μεσαιωνικά χρόνια επέστρεψε στην Ελληνική ως πιάτσα.

Η έκπληξη κορυφώνεται στην προέλευση τής λέξης  γόνδολα. Μεταφράζω τι γράφεται σχετικά στο εγκυρότερο λεξικό τής Αγγλικής, στο Random Ηouse Webster΄s College Dictionary, λήμμα gondola: «[εισήλθε στην Αγγλική το] 1540-50 από την Ιταλική, που πάει πίσω στα Βενετσιάνικα, πιθανόν από μεσαιωνικό ελληνικό κοντούρα «μικρό ακτοπλοϊκό σκάφος», θηλ. τού επιθ. κόντουρος «κοντός, κυριολ. σκάφος με ουρά» από το όψιμο ελληνικό κοντός + ελλ. -ουρος από το ελλην. ουρά ». Σκάφος, λοιπόν, με κοντή ουρά η ιταλ. gondola (γόνδολα) ξαναγύρισε στην Ελληνική ως γόνδολα!

Κι επειδή δεν νοείται καλοκαίρι χωρίς το γαλλικότατο πλαζ (γαλλ. plage), ας παρακολουθήσουμε την ετυμολογία τής λέξης. Ηλθε από το γαλλ. plage, δάνειο από ιταλ. piaggia «πλαγιά-ακρογιαλιά», που προήλθε από μεσαιωνικό λατινικό plagia «επικλινές έδαφος», το οποίο ανάγεται στο αρχ. ελλην. πλάγια (τα), «πλευρές» (κυρίως στρατιωτικός όρος), ουδ. τού επιθ. πλάγιος.

Και βέβαια δεν νοείται καλοκαίρι χωρίς τουρισμό και τουρ (ομόρριζα τα τουρνέ και τουρνουά ). Αλλά πόσο γνωστό είναι στους μη ειδικούς ότι όλες αυτές οι γαλλικές λέξεις (tour, tourisme, tourn e, tournoi) που πέρασαν στην Ελληνική (στην Αγγλική και σε άλλες γλώσσες) είναι προϊόν δανεισμού από την ελλην. λέξη τόρνος. Αυτή η αρχαία ελλην. λέξη, μέσω πάλι τής Λατινικής (tornus και ρ. tornare «γυρίζω τον τροχό, τον τόρνο»), έδωσε το γαλλ. tourner «περιστρέφω, γυρίζω» απ΄ όπου το tour. Ετσι ο τόρνος επέστρεψε στην Ελληνική ως τουρ.

Ο κατάλογος τέτοιων λέξεων (αντιδανείων) είναι μακρός και ο σχολιασμός θα έπαιρνε πολλές σελίδες. Εδώ θα δώσω μερικές νύξεις μόνο. Θα αναφέρω ότι το γάμπα και το ζαμπόν ξεκίνησαν από το ελλην. καμπή! Το γαρύφαλλο από το καρυόφυλλο, ο τζίρος από το γύρος, το μασίφ από το μάζα , το κάλμα από το καύμα, ο καναπές από το κωνώπιον (κώνωψ), το κανόνι από το κάννη, το καντίνα από το κανθός, το κορδόνι από το χορδή, το κουπόνι από το κόλαφος ( κόλαφος – όψιμο λατ. colaphus- παλ. γαλλ. colp – coup ), το κρετίνος από το Χριστιανός , τα λαζάνια από το αρχ. λάσανον («τρίποδας ως βάση αγγείων και δοχείων»), το λατέρνα από το λαμπτήρ, η μάντολα από το αμύγδαλο, η μαρμελάδα από το μελίμηλο, το μπαρούτι από το πυρίτις, τα μπόρα και μπουρίνι από το βορράς, τα μπαλλέτο – μπάλλος από το αρχ. βαλλίζω, το μπουάτ από το πυξίς («κουτί»), το μπουτίκ από το αποθήκη, ο συνδικαλισμός από το σύνδικος, το ταξί από το ταξίμετρο, το σενάριο από το σκηνή, η πόζα από το παύσις κ.λπ.

Αυτά ήταν μερικά ενδεικτικά μόνο παραδείγματα.